# Podręcznik Analizatora wykorzystania dysku

Analizator wykorzystania dysku jest graficznym, sterowanym przez menu programem, który umożliwia wyświetlanie i monitorowanie wykorzystania dysku i struktury katalogów.

2006 Fabio Marzocca
2009 Aviary.pl (gnomepl@aviary.pl)
2008. Wojtek Jamrozy (wojtekrj@gmail.com)
Projekt dokumentacji środowiska GNOME

Permission is granted to copy, distribute and/or modify this document under the terms of the GNU Free Documentation License (GFDL), Version 1.1 or any later version published by the Free Software Foundation with no Invariant Sections, no Front-Cover Texts, and no Back-Cover Texts. You can find a copy of the GFDL at this link or in the file COPYING-DOCS distributed with this manual.

This manual is part of a collection of GNOME manuals distributed under the GFDL. If you want to distribute this manual separately from the collection, you can do so by adding a copy of the license to the manual, as described in section 6 of the license.

Many of the names used by companies to distinguish their products and services are claimed as trademarks. Where those names appear in any GNOME documentation, and the members of the GNOME Documentation Project are made aware of those trademarks, then the names are in capital letters or initial capital letters.

DOCUMENT AND MODIFIED VERSIONS OF THE DOCUMENT ARE PROVIDED UNDER THE TERMS OF THE GNU FREE DOCUMENTATION LICENSE WITH THE FURTHER UNDERSTANDING THAT:

1. DOCUMENT IS PROVIDED ON AN "AS IS" BASIS, WITHOUT WARRANTY OF ANY KIND, EITHER EXPRESSED OR IMPLIED, INCLUDING, WITHOUT LIMITATION, WARRANTIES THAT THE DOCUMENT OR MODIFIED VERSION OF THE DOCUMENT IS FREE OF DEFECTS MERCHANTABLE, FIT FOR A PARTICULAR PURPOSE OR NON-INFRINGING. THE ENTIRE RISK AS TO THE QUALITY, ACCURACY, AND PERFORMANCE OF THE DOCUMENT OR MODIFIED VERSION OF THE DOCUMENT IS WITH YOU. SHOULD ANY DOCUMENT OR MODIFIED VERSION PROVE DEFECTIVE IN ANY RESPECT, YOU (NOT THE INITIAL WRITER, AUTHOR OR ANY CONTRIBUTOR) ASSUME THE COST OF ANY NECESSARY SERVICING, REPAIR OR CORRECTION. THIS DISCLAIMER OF WARRANTY CONSTITUTES AN ESSENTIAL PART OF THIS LICENSE. NO USE OF ANY DOCUMENT OR MODIFIED VERSION OF THE DOCUMENT IS AUTHORIZED HEREUNDER EXCEPT UNDER THIS DISCLAIMER; AND

2. UNDER NO CIRCUMSTANCES AND UNDER NO LEGAL THEORY, WHETHER IN TORT (INCLUDING NEGLIGENCE), CONTRACT, OR OTHERWISE, SHALL THE AUTHOR, INITIAL WRITER, ANY CONTRIBUTOR, OR ANY DISTRIBUTOR OF THE DOCUMENT OR MODIFIED VERSION OF THE DOCUMENT, OR ANY SUPPLIER OF ANY OF SUCH PARTIES, BE LIABLE TO ANY PERSON FOR ANY DIRECT, INDIRECT, SPECIAL, INCIDENTAL, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES OF ANY CHARACTER INCLUDING, WITHOUT LIMITATION, DAMAGES FOR LOSS OF GOODWILL, WORK STOPPAGE, COMPUTER FAILURE OR MALFUNCTION, OR ANY AND ALL OTHER DAMAGES OR LOSSES ARISING OUT OF OR RELATING TO USE OF THE DOCUMENT AND MODIFIED VERSIONS OF THE DOCUMENT, EVEN IF SUCH PARTY SHALL HAVE BEEN INFORMED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGES.

Fabio Marzocca
Projekt dokumentacji środowiska GNOME

     thesaltydog@gmail.com

Fabio Marzocca

    thesaltydog@gmail.com

Podręcznik analizatora wykorzystania dysku 1.0
Kwiecień 2006

Emmanuele Bassi ebassi@gmail.com

Projekt dokumentacji środowiska GNOME

Niniejszy podręcznik opisuje wersję 2.15 Analizatora wykorzystania dysku.

Informacje zwrotne

Aby zgłosić błąd lub sugestię na temat Analizatora wykorzystania dysku lub tej instrukcji użytkownika, proszę postępować zgodnie z instrukcjami na stronie informacji zwrotnych GNOME.

## Wprowadzenie

Analizator wykorzystania dysku jest graficznym programem analizującym wykorzystanie dysku dla środowiska GNOME. Analizator wykorzystania dysków umożliwia skanowanie całego systemu plików lub konkretnego katalogu (lokalnego albo zdalnego).

Program automatycznie wykrywa wszystkie zmiany w katalogu domowym, jak również zamontowanych lub odmontowanych nośnikach. Analizator wykorzystania dysku wyświetla także graficzną mapę wykorzystania dysku dla każdego wybranego katalogu.

## Pierwsze kroki

Analizator wykorzystania dysku można uruchomić na trzy sposoby:

- z menu GNOME Programy Akcesoria;

- z okna terminala;

- z "Otwórz za pomocą innego programu..." programu Nautilus

Aby uruchomić Analizator wykorzystania dysku z okna terminala, należy wpisać:

`baobab <pełna_ścieżka_do_katalogu>`, i nacisnąć klawisz Enter.

Jeżeli program Analizator wykorzystania dysku został uruchomiony z menu GNOME, pozostaje uruchomiony w oczekiwaniu na działania użytkownika.

Po uruchomieniu Analizatora wykorzystania dysku z menu GNOME, zostanie wyświetlone następujące okno.

Okno Analizatora wykorzystania dysku

Wyświetla główne okno Analizatora wykorzystania dysku. Zawiera pasek menu, paski przewijania, pasek stanu i obszar wyświetlania.

Użytkownik może wtedy:

- rozpocząć skanowanie systemu plików;

- wybrać określony katalog do skanowania

- wybrać zdalny serwer i katalog do skanowania

- ustawić preferencje

## Użytkowanie

### Skanowanie systemu plików

Aby rozpocząć skanowanie systemu plików, należy wybrać Analiza Skanuj system plików z menu, albo nacisnąć przycisk Skanuj system plików z paska narzędziowego.

Po ukończeniu skanowania, zostanie wyświetlone pełne drzewo systemu plików, takie jak zaprezentowane poniżej.

Skanowanie systemu plików Analizatora wykorzystania dysku

Wyświetla okno skanowania systemu plików Analizatora wykorzystania dysku. Zawiera pasek menu, paski przewijania, pasek stanu i obszar wyświetlania.

Po uruchomieniu pełnego skanowania systemu plików, okno Analizator wykorzystania dysku rozpocznie wyświetlanie drzewa katalogów z chwilą rozpoczęcia skanowania. Jeżeli jakaś duża partycja jest zamontowana, to również będzie skanowana.

Analizator wykorzystania dysku wyświetla rozmiary w drzewie katalogów jako zaalokowaną przestrzeń. Oznacza to, że wyświetlany jest rzeczywisty rozmiar, a nie widoczny rozmiar katalogu czy pliku. Aby wyświetlić widoczny rozmiar pliku czy katalogu, należy odznaczyć Widok Przestrzeń zaalokowana .

Katalog /proc, dowiązania symboliczne, urządzenia blokowe i znaki blokowe nie będą zliczane przez Analizator wykorzystania dysku.

Dowiązania stałe są analizowane w inny sposób: pierwsze dowiązanie jest liczone jako normalny plik, pozostałe dowiązania nie są zliczane, jednak są wyszczególnione w prawej kolumnie okna.

### Skanowanie katalogu

Aby rozpocząć skanowanie pojedynczego katalogu, należy wybrać Analiza Skanuj katalog z menu, albo nacisnąć przycisk Skanuj katalog z paska narzędziowego.

### Zdalne skanowanie

Aby wykonać skanowanie zdalnego katalogu, należy nacisnąć przycisk Skanuj zdalny katalog z paska narzędziowego lub wybrać z menu Analiza Skanuj zdalny katalog. Następnie zostanie wyświetlone poniższe okno dialogowe. Analizator wykorzystania dysku można połączyć ze zdalnym serwerem przez protokoły ssh, ftp, smb, http oraz https.

Skanowanie katalogu zdalnego Analizatora wykorzystania dysku

Wyświetla okno dialogowe zdalnego skanowania katalogu.

## Preferencje

Aby zmienić preferencje programu Analizator wykorzystania dysku, należy wybrać Edycja Preferencje.

Okno preferencji Analizatora wykorzystania dysku

Okno preferencji

### Wybieranie urządzeń do skanowania

W pierwszej części okna preferencji są wyświetlane wszystkie zamontowane urządzenia. Należy kliknąć na pole zaznaczenia aby włączyć lub wyłączyć partycję z działań skanowania systemu plików

Urządzenie zamontowane jako "/" nie może zostać wyłączone ze skanowania.

### Włączanie monitorowania katalogu domowego

Jeżeli opcja jest zaznaczona, Analizator wykorzystania dysku będzie stale monitorował wszelkie zmiany katalogu domowego i ostrzegał użytkownika w przypadku dodania lub usunięcia pliku.

## Wykres drzewa

Idea wykresu drzewa została wymyślona przez Ben'a Shneiderman'a w latach 90. Jego publikacja: Wizja wykresu drzewa.

Okno wykresu drzewa Analizatora wykorzystania dysku

Teoria wykresów drzewa. Obraz pokazuje dwa wykresy drzewa

Rysunek pokazuje przykład teorii wykresu drzewa. Każdy węzeł (tak jak jest to pokazane na drzewie) posiada nazwę (literę) oraz związany z nim rozmiar (liczbę). Rozmiar liści reprezentuje rozmiar poszczególnych plików, a rozmiar węzłów nie będących liśćmi jest sumą rozmiarów ich potomków.

Wykres drzewa jest konstruowany poprzez rekursywny podział początkowego prostokąta. Rozmiar każdego składowego prostokąta jest proporcjonalny do rozmiaru odpowiedniego węzła. Kierunek podziału przebiega naprzemiennie - na początku pionowo, potem poziomo, itp, itd. Ostatecznie początkowy prostokąt jest podzielony na wiele mniejszych, których rozmiar odzwierciedla rozmiar liści. Struktura drzewa jest również odzwierciedlona w mapie - jako rezultat jej konstrukcji. Kolor i komentarz może być użyty do podania dodatkowej informacji o liściach.

Wykresy drzewa są bardzo efektywne w przypadku, gdy rozmiar jest najważniejszą informacją do wyświetlenia.

## Wykres kołowy

Wykres kołowy jest graficzną reprezentacją wykorzystania dysku przez określony katalog. Po uruchomieniu programu, na wykresie jest wyświetlone wykorzystanie dysku przez cały system plików:

Analizator wykorzystania dysku pokazuje wykres kołowy wykorzystania dysku przez system plików

Po uruchomieniu programu, po prawej stronie wyświetlona jest graficzna reprezentacja wykorzystania systemu plików.

Po rozpoczęciu skanowania katalogu, drzewo katalogów jest wyświetlana po lewej stronie. Każdy wiersz zawiera informację o nazwie, rozmiarze (procentowym oraz wyrażonym w KB, MB i GB) oraz ilości elementów (plików i katalogów). Gdy skanowanie dobiegnie końca, Wykres kołowy jest rysowany po prawej stronie. W przypadku zatrzymania skanowania przed jego ukończeniem wyświetlana jest tylko częściowa reprezentacja wykorzystania dysku odnosząca się do katalogów które zostały przetworzone przed zatrzymaniem.

Analizator wykorzystania dysku wyświetla wykres kołowy wykorzystania miejsca przez katalog

Po skanowaniu katalogu.

Wykres kołowy jest złożony z pierścieni umieszczonych dookoła środkowego okręgu. Okrąg symbolizuje katalog będący korzeniem częściowego drzewa (jest to katalog, który użytkownik wybrał do skanowania). Każdy pierścień reprezentuje poziom w częściowym drzewie - katalogi korzenia reprezentują pierwszy pierścień, a głębszym poziomom odpowiadają bardziej zewnętrzne pierścienie na wykresie. Każdy podkatalog jest reprezentowany jako część pierścienia, kąt jest proporcjonalny do rozmiaru zawartości oraz pokolorowany w sposób ułatwiający wizualizację. Przedstawiane jest tylko pięć poziomów - w przypadku, gdy katalog na piątym poziomie zawiera dalsze podkatalogi, są one zaznaczone jako czarna krzywa położona blisko części pierścienia symbolizująca katalog. Gdy wybrany jako korzeń katalog nie ma dalszych podkatalogów, zostanie wyświetlone tylko koło wewnętrzne. Po najechaniu kursora na reprezentację katalogu na wykresie, zostanie on podświetlony oraz wyświetli się informacja odnośnie jego nazwy i rozmiaru. Gdy dany katalog posiada podkatalogi, zostanie wyświetlone małe okno z nazwą. Jest możliwe, że wyświetlone zostaną nazwy tylko części katalogów, aby uniknąć nakładania się ich na siebie.

Podczas przemieszczania się pomiędzy wierszami listy (czy też rozwijaniem tych posiadających katalogi), graficzna reprezentacja zmienia się używając wskazanego katalogu jako korzenia częściowego drzewa będącego nową reprezentacją. Można także przemieszczać się pomiędzy katalogami z obszaru wykresu kołowego. Po kliknięciu lewym przyciskiem myszy na wnętrze katalogu, zaznaczony katalog zostaje korzeniem nowego drzewa. Po naciśnięciu środkowego przycisku myszy (wewnątrz ramki wykresu kołowego) następuje przeniesienie w górę hierarchii katalogów.

Promienie katalogu i jego katalogu nadrzędnego mają rozmiar proporcjonalny do rozmiarów katalogów. Z łatwością można zauważyć, że rozmiar katalogu jest mniejszy bądź równy rozmiarowi jego katalogu nadrzędnego. Pomimo tego, że tylko katalogi są wyświetlane na wykresie, pliki są brane pod uwagę przy obliczaniu rozmiaru przestrzeni zajmowanej przez katalogi.

Analizator wykorzystania dysku