# Werken met plots en vensters

In dit hoofdstuk komen de ideeën aan de orde achter de plots en vensters, en vindt u informatie over het bekijken en manipuleren van de indeling van plots en vensters in &kst;. In het volgende diagram ziet u de relaties tussen vensters, plots en plotbare gegevensobjecten.

De relaties tussen vensters, plots en krommen in &kst;

Zoals in het bovenstaande diagram te zien is kan elk venster in &kst; nul of meer plots bevatten en kan elke plot nul of meer plotbare gegevensobjecten bevatten.

## De plotdialoog

De plotdialoog is een centrale plaats voor het beheren van plots. Om erin te komen selecteert u Plot bewerken in het menu Plots. Bovenin het dialoogvenster ziet u twee keuzelijsten:

Bovenkant Plotdialoog Bovenkant Plotdialoog

Om een plot te wijzigen selecteert u het venster dat de plot bevat in de keuzelijst links, en de plot zelf in de keuzelijst rechts. U kunt nieuwe vensters maken door op de knop in het midden te klikken.

Onder in de plotdialoog zijn vier knoppen. Met Wissen wist u de huidig geselecteerde plot, met Als nieuw toepassen worden de huidige plotinstellingen toegepast op een nieuwe plot, met Wijzigingen toepassen worden de plotinstellingen toegepast op de huidig geselecteerde plot, en met Afsluiten wordt de plotdialoog verlaten zonder dat de instellingen worden toegepast.

Hieronder worden de plotinstellingen beschreven die beschikbaar zijn in elk tabblad van de plotdialoog.

### Inhoud

Hieronder ziet u een schermafbeelding van het tabblad Inhoud.

Tabblad Inhoud in plotdialoog Tabblad Inhoud in plotdialoog

Zoals de naam al aangeeft bepalen de instellingen in dit tabblad de inhoud van de plot. Hieronder volgt een korte uitleg van de instellingen.

Unieke plotnaam

- Met de unieke naam van de plot wordt de plot aangeduid. Plotnamen kunnen niet meerdere keren worden gebruikt.

Getoonde objecten en Beschikbare objecten

- Getoonde objecten is een lijst van plotbare gegevensobjecten die in de plot moeten worden geplot. Beschikbare objecten is een lijst van alle thans in &kst; beschikbare plotbare gegevensobjecten die niet voorkomen in de lijst van Getoonde objecten. Om een object van de ene naar de andere lijst te verplaatsen selecteert u dit eerst en klikt u op de overeenkomstige knop met een pijltje tussen de beide lijsten (het pijltje naar links voor de verplaatsing van een object van Beschikbare objecten naar Getoonde objecten en het pijltje naar rechts voor de verplaatsing van een object van Getoonde objecten naar Beschikbare objecten). Ook kunt u werken met slepen en neerzetten van de objecten.

Voor- en achtergrondkleuren

- Selecteer de voor- en achtergrondkleuren van deze plot met gebruik van de standaard kleurkiezer van &kde;. Het vakje linksboven is voor de achtergrondkleur, het vakje rechtsonder voor de voorgrondkleur.Om een kleur te veranderen dubbelklikt u op het gewenste vakje waarna u een standaard kleurkiezer krijgt. Klik op voor het wisselen van de voor- en achtergrondkleuren. Als u snel naar een witte achtergrond en een zwarte voorgrond wilt omschakelen klit u op . Let erop dat de voorgrondkleur alleen betrekking heeft op de assen en de teksten bij de assen, en onafhankelijk is van de kleuren waarmee gegevensobjecten moeten worden geplot.

Herindelen en Kolommen

- Selecteer de optie Herindeling om alle plots in het geselecteerde venster opnieuw te rangschikken in een schema met het opgegeven aantal kolommen.

### Assen

Hieronder ziet u een schermafbeelding van het tabblad Assen.

Tabblad Assen in plotdialoog Tabblad Assen in plotdialoog

In dit tabblad worden de instellingen voor de assen opgegeven. De as-instellingen zijn verdeeld in twee identieke secties—een voor de x-as en een voor de y-as.

Auto schaal

- Als u deze optie selecteert kiest &kst; automatisch een schaalinstelling voor deze as gebaseerd op de hoogste en laagste waarden die voor deze as in de geplotte objecten voorkomen.

Auto ^

- Deze optie doet iets soortgelijks als Auto schaal, maar de bovengrenswaarde, voor deze as, zal alleen toenemen en de ondergrenswaarde alleen maar afnemen.

Auto schalen zonder uitschieters

- Als u deze optie selecteert kiest &kst; automatisch een schaal voor deze as die gebaseerd is op de waarden die in de geplotte objecten voorkomen. In het algemeen worden uitschieters, ofwel plotselinge waardevermeerderingen of - verminderingen hierbij niet meegenomen.

Rondom gemiddelde

- Als u deze optie selecteert dan wordt het midden van de as bepaald door het gemiddelde van de waarden in de plot (het midden van de x-as wordt bepaald door de gemiddelde x-waarde en het midden van de y-as door de gemiddelde y-waarde). Geef de lengte van de as op in het tekstvak Domein/Bereik.

Vast

- Geef de boven- en ondergrens op voor deze as. Voer deze grenswaarden in in de tekstvakken rechts van Domein/Bereik.

Logaritmisch

- Selecteer dit keuzevakje als u voor deze as een logaritmische schaal wilt gebruiken.

# Streepjes, # Tussenstreepjes, en Auto tussenstreepjes

- Wijzig het aantal grote schaalstreepjes op de as met # Streepjes. Het werkelijke aantal zal bij benadering gelijk zijn aan het opgegeven aantal, met kleine verschillen afhankelijk van de afmetingen van de plot en het zoomniveau. Selecteer het aantal tussenstreepjes tussen de grote schaalstreepjes met # Tussenstreepjes. Indien Auto tussenstreepjes wordt geselecteerd wordt het aantal tussenstreepjes bepaald op basis van het zoomniveau.

Behalve de schaalstreepjes op de assen kunnen ook de roosterlijnen in de plots worden getekend. Roosterlijnen worden in de plots getekend met dunne stippellijnen in de opgegeven kleuren.

Toon grote

- Selecteer X-groot voor verticale roosterlijnen door de grote schaalstreepjes op de X-as. Selecteer Y-groot voor horizontale roosterlijnen door de grote schaalstreepjes op de Y-as. De kleur van deze beide roosterlijntypen kunt u opgeven door op de knop naast Kleur te klikken.

Toon tussen

- Selecteer X-tussen voor verticale roosterlijnen door de kleine tussenstreepjes op de X-as. Selecteer Y-tussen voor horizontale roosterlijnen door de kleine tussenstreepjes op de Y-as. De kleur van deze beide roosterlijntypen kunt u opgeven door op de knop naast Kleur te klikken.

### Teksten

Hieronder ziet u een schermafbeelding van het tabblad Teksten.

Tabblad Teksten in plotdialoog Tabblad Teksten in plotdialoog

In dit tabblad kunnen de instellingen voor teksten bij de plot worden opgegeven. Hieronder ziet u een korte beschrijving van de instellingen.

Huidige lijst van scalairen

- Een lijst van de huidige in &kst; gedefinieerde scalaire waarden. Deze lijst wordt voornamelijk gebruikt voor het vlug invoegen van waarden in de teksten. Door in deze lijst een waarde te selecteren wordt deze op de huidige cursorpositie in de tekst ingevoegd.

Koptekst

- De tekst boven de plot. Selecteer een fontgrootte en voer de tekst in met behulp van de in deze rij aanwezige middelen.

Y-as

- De tekst verticaal geplaatst naast de y-as in de plot. Selecteer een fontgrootte en voer de tekst in met behulp van de in deze rij aanwezige middelen.

X-as

- De tekst verticaal geplaatst naast de x-as in de plot. Selecteer een fontgrootte en voer de tekst in met behulp van de in deze rij aanwezige middelen.

Getallen, X-hoek en Y-hoek

- De getallen bij de beide assen van de plot. De grootte en de richtingshoeken van de getallen kunnen worden opgegeven. Positieve hoeken roteren de tekst met de klok mee, en negatieve hoeken tegen de klok in.

Lettertypen

- Het lettertype dat wordt gebruikt voor alle teksten in de plot. Selecteer een beschikbaar lettertype in de keuzelijst voor lettertypen.

Gebruik het lettertype en de hoekinstellingen ook voor

- Selecteer de plots waarvoor de opgegeven instellingen voor teksten moeten worden gebruikt.

  Als Alle andere plots of Alle andere plots in dit venster wordt geselecteerd gaan de vorige instellingen voor de teksten bij de betrokken plots verloren.

Auto tekst

- Klik op deze knop voor het automatisch genereren van teksten bij de plot. De tekst voor Koptekst is dan een een lijst van paden naar de gegevensbestanden die in de plot worden gebruikt. De tekst voor Y-as is dan een lijst van beschrijvingen voor de afhankelijke variabele (bijvoorbeeld Getal in klasse bij een histogram). De tekst voor Y-as is dan de naam van de vector die als de onafhankelijke variabele wordt gebruikt.

Teksten

- Onderin het tabblad Teksten ziet u hoe alle vier de teksten eruit zullen zien op ware grootte (100% zoom).

### Legenda

Hieronder is een schermafbeelding van het tabblad Legenda.

Tabblad Legenda in plotdialoog Tabblad Legenda in plotdialoog

In dit tabblad kunnen de instellingen voor de legenda in de plot worden ingesteld. De meeste hiervan hebben betrekking op hoe de legenda eruit ziet. De legenda zelf is optioneel.

Legenda tonen

- Met deze optie wordt bepaald of er in de plot een legenda wordt opgenomen. Als u een legenda wilt moet u dit keuzevakje selecteren.

Tonen in legendavak

- Door deze optie te selecteren wordt er een rand getekend rond de legenda. Door deze optie te selecteren wordt het ook mogelijk om een achtergrondkleur te selecteren voor de legenda met behulp van de kleurkiezer in dit tabblad.

Uitlijning

- De horizontale uitlijning (links en rechts) van de onderdelen in de legenda. De beschikbare keuzes in de keuzelijst zijn Rechts, Centreren, en Links.

Lettertypen

- Het te gebruiken lettertype voor tekst in de legenda. Kies een lettertype in de keuzelijst.

Grootte lettertype

- De grootte van de tekst in de legenda. Merk op dat de grootte niet in punten wordt uitgedrukt maar relatief tot een standaard grootte die op 0 wordt gesteld.

Kleuren

- Met behulp van deze "widget" kunt u de kleur opgeven voor de tekst in de legenda. Het vakje linksboven hoort bij de voorgrondkleur, het vakje rechtsonder hoort bij de achtergrondkleur (alleen van toepassing als Tonen in legendavak is geselecteerd). Om een kleur in te stellen dubbelklikt u op het gewenste vakje waarop een standaard dialoog verschijnt voor het kiezen van kleuren. Klik op als u de voor- en achtergrondkleuren wilt wisselen. Klik op als u snel de standaardkleuren weer wilt instellen.

Instellingen ook toepassen op

- Selecteer de plots waarvoor de opgegeven legenda-instellingen gelden.

  Indien Alle andere plots of Alle andere plots in dit venster wordt geselecteerd gaan alle vorige instellingen voor de betrokken plots verloren

Legenda

- Onderaan dit tabblad ziet u op ware grootte (100%) hoe de tekst van de legenda er uit komt te zien. Onder andere kan dit nuttig zijn om de juiste grootte van het lettertype te bepalen.

### Merktekens

Hieronder is een schermafbeelding van het tabblad Merktekens.

Tabblad Merktekens in plotdialoog Tabblad Merktekens in plotdialoog

Plotmerktekens zijn gemakkelijk om interessante gebieden in een plot te merken. In het tabblad Merktekens heeft u volledig toegang tot de instellingen en opties van plotmerktekens. Functies voor de navigatie voor plotmerktekens worden beschreven in de sectie Rol menu.

Als u snel merktekens in een plot wilt plaatsen plaatst u de muiscursor boven de plot en drukt u op de Insert-toets op het toetsenbord. Op de plaats van het merkteken moet nu een verticaal streeplijntje te zien zijn.

Nieuw en Toevoegen

- In het tekstveld Nieuw kunt u met de hand een waarde invullen voor een merkteken in de plot. Waarden kunnen worden ingevoerd als getallen met een decimale punt of in de wetenschappelijke notatie. In weteneschappelijke notatie moeten getallen worden ingevoerd in de vorm `mEx` of `mex`, met `m` de mantisse en `x` de exponent. Bijvoorbeeld, het getal 15000 kan in wetenschappelijke notatie worden ingevoerd door `1.5e4` te typen.

  Door te klikken op de knop Toevoegen wordt een nieuw plotmerkteken geplaatst met de opgegeven waarde. U wordt gewaarschuwd als dit merkteken al bestaat of als de ingevoerde waarde ongeldig is. Merk op dat het toevoegen of verwijderen van merktekens in het tabblad Merktekens pas wordt doorgevoerd als de instellingen in de plotdialoog worden toegepast.

Gedefinieerde plotmerktekens, Verwijderen, en Alle verwijderen

- In de lijst Gedefinieerde plotmerktekens worden alle bestaande merktekens voor deze plot opgesomd. U kunt merktekens hieruit verwijderen door die te selecteren in de lijst en op de knop Verwijderen te klikken. Meerdere merktekens kunnen tegelijk worden verwijderd door in de lijst te klikken en te slepen, of door de Shift- of Ctrl-toets ingedrukt te houden terwijl u in de lijst selecteert. Wilt u alle merktekens verwijderen voor deze plot, dan klikt u op de knop Alle verwijderen. Merk op dat het toevoegen of verwijderen van merktekens in het tabblad Merktekens pas wordt doorgevoerd als de instellingen in de plotdialoog worden toegepast.

Automatisch genereren van merktekens

- Naast het apart definiëren van plotmerktekens kunnen ook krommen, vergelijkingen, energiespectra en histogrammen worden gebruikt voor het automatisch genereren van plotmerktekens. Om een van deze gegevensobjecten hiervoor te gebruiken selecteert u Gegevensobject gebruiken als bron merktekens en selecteert u er een in de keuzelijst. Daarna selecteert u de criteria voor het maken van de merktekens in de plot. Door Stijgende flank te selecteren worden plotmerktekens in de plot geplaatst waar de y-waarde van het geselecteerde gegevensobject verandert van nul naar een andere waarde. Na het selecteren van Dalende flank worden plotmerktekens geplaatst waar de y-waarde van het geselecteerde object verandert van een waarde anders dan nul naar nul. Selecteert u Beide dan worden plotmerktekens geplaatst op zowel de stijgende als dalende flanken in het gegevensobject. In alle gevallen wordt de x-waarde van het punt in het gegevensobject met een waarde die anders is dan nul gebruikt als plotmerkteken.

  Als er hierna in het geselecteerde gegevensobject veranderingen komen worden er extra plotmerktekens geplaatst indien dit nodig mocht zijn. Echter, plotmerktekens zullen nooit worden verwijderd als gevolg van zulke wijzigingen, en dus blijven met de hand ingestelde plotmerktekens onaangetast.

## Het plotcontext menu

Bij het werken met plots krijgt u door in een plot te rechtsklikken een contextmenu waarin een aantal veel gebruikte functies. De volgende lijst is hiervan een kort overzicht, waarbij vaak wordt verwezen naar andere secties in dit document waarin de functies nader worden beschreven.

Wissen

- Wist de plot

Bewerken...

- Geeft u de plotdialoog, waarin deze plot is geselecteerd. Zie Plotdialoog voor nadere informatie over de instellingen.

Maximaliseren

- Vergroot de plot zodat die nu het hele venster beslaat. Deselecteren van deze optie brengt de plot weer terug naar de vorige grootte.

Pauze

- Pauseert het vernieuwen van veranderende gegevens. Dit menu heeft dezelfde functie als Pauze in het menu Interval. Zie Werken met veranderende gegevens voor nadere informatie.

Zoom (submenu)

- Het submenu Zoom wordt in de sectie Het menu Zoom beschreven.

Rollen (submenu)

- Dit menu wordt beschreven in Het menu Rollen.

Bewerken (submenu)

- In dit submenu wordt een lijst van objecten getoond die bewerkt kunnen worden. Door te klikken op de naam van een object in het submenu krijgt u de bewerkingsdialoog voor het object. Nadere informatie over deze dialoog vindt u in Krommen.

Aanpassen (submenu)

- In dit submenu wordt een lijst getoond van krommen, histogrammen, energiespectra en vergelijkingen die kunnen worden aangepast ("fit"). Deze dialoog is soortgelijk aan de pluginsdialoog, maar toont alleen die plugins die de aanpassing uitvoeren. De invoervectoren worden geselecteerd op basis van het gegevensobject. Bovendien kan het uiterlijk van krommen worden veranderd omdat de Aanpassingsfunctie vectoren maakt; en krommen op basis van de vectoren.

Filter (submenu)

- In dit submenuwordt een lijst van gegevensobjecten getoond die kunnen worden gefilterd. Door een naam in dit submenu te kiezen krijgt u de filterfunctiedialoog. Deze dialoog is soortgelijk aan de pluginsdialoog, maar toont alleen die plugins die het filteren uitvoeren. De invoervector die moet worden gefilterd wordt geselecteerd op basis van de kromme. Bovendien kan het uiterlijk van krommen worden veranderd omdat de Filterfunctie vectoren maakt; en krommen op basis van de vectoren.

Verwijderen (submenu)

- In dit submenu ziet u een lijst van de krommen die op dit moment in de plot voorkomen. Door op de naam van een kromme te klikken wordt die uit de plot verwijderd (echter, de kromme zelf wordt niet verwijderd als gegevensobject).

## De tekstbewerker

Met de tekstenbewerker kunt u aangepaste teksten overal in &kst;-plotvensters plaatsen, naast de vaste teksten die als onderdeel van de plots worden gemaakt. Kies hiervoor Tekstbewerken in het menu Plots. De muismodus verandert in de tekstbewerkenmodus. Om de tekstbewerkenmodus weer te verlaten selecteert u een andere muismodus (zoals XY-muiszoom). In de volgende sectie worden de functies beschreven in de tekstbewerkenmodus.

### Nieuwe teksten maken

Om nieuwe teksten te maken met de tekstbewerker klikt u ergens binnen het gebied van de x- en y-assen in de plot waar niet reeds een tekst is. U moet dan de tekstbewerker te zien krijgen:

Hier volgt een uitleg van de elementen in het dialoogvenster.

Scalairen

- Een lijst van scalairen die op dit moment in &kst; zijn gedefinieerd. Door een ervan in de keuzelijst te selecteren wordt die op de huidige cursorpositie in de Tekst ingevoegd.

Tekst

- De getoonde tekst. U kunt de tekst met de hand invoeren in deze dialoog, eventueel samen met de geselecteerde scalairen uit de keuzelijst Scalairen indien u dat wenst.

Lettertype

- Het lettertype voor de tekst. Selecteer een lettertype in de keuzelijst.

Grootte

- De grootte van de tekst. 0 is de standaard waarde.

Rotatie

- Het aantal graden waarover de tekst moet worden gedraaid. Met positieve waarden wordt de tekst rechtsom gedraaid, en met negatieve waarden linksom.

Uitlijning

- De horizontale uitlijning van de tekst. Selecteer Links, Midden, of Rechts.

Kleur

- Selecteer de kleur voor de tekst. Door op te klikken krijgt u de standaard kleurkiezer van &kde;. Door plotkleur gebruiken te selecteren wordt de tekst in de voorgrondkleur van de (bijbehorende) plot weergegeven.

Als u tevreden bent met de instellingen voor de tekst in de plot dan klikt u op Toepassen om die toe te passen zonder dat u de dialoog van de tekstbewerker verlaat. Klikt u op OK dan worden de instellingen toegepast en de dialoog afgesloten. U kunt ook op Afsluiten klikken, u sluit dan de dialoog af zonder dat de instellingen worden toegepast.

### Bewerken en wissen van bestaande teksten

Klik op een bestaande tekst in een plot als u die wilt bewerken. U moet dan de tekstbewerkendialoog te zien krijgen. U kunt in deze dialoog de tekst wissen door op de knop Wissen te klikken.

### Verplaatsen van teksten

Om in de tekstbewerkendialoog een bestaande tekst te verplaatsen kunt u die tekst eenvoudig naar de gewenste plaats slepen, waar dan ook in de plot.

## Gegevensmodus

In de gegevensmodus krijgt u een nauwkeurig overzicht van de gegeven punten die in een geplot gegevensobject worden gebruikt. Met Gegevensmodus in het menu Plots kan de gegevensmodus aan- en uit worden geschakeld. Aangeschakeld geeft een gekleurde punt het meest nabije gegeven punt weer als de cursor over de plot wordt bewogen, zoals u in de onderstaande schermafbeelding kunt zien. In de statusbalk ziet u de coördinaten van het gegeven punt (in termen van de x- en y-vectoren die gebruikt zijn bij het plotten van het gegevensobject), in de hoek rechtsonder van het &kst;-venster. In de statusbalk zijn ook de x-, y- en z- coördinaten te zien van elke zichtbare afbeelding. Als afbeeldingen elkaar overlappen worden alleen de coördinaten van de bovenste getoond. Merk op dat in de gegevensmodus alle zoomfuncties nog steeds beschikbaar zijn.

Bovenkant Plotdialoog Bovenkant Plotdialoog

Als de statusbalk niet te zien is kunt u nagaan of Statusbalk tonen is geselecteerd in het menu Status.

## Zoomen en rollen.

Het zoomen en het rollen van het beeld in plots gaat in &kst; gemakkelijk en intuïtief. In de volgende secties worden de verschillende modi (modussen) voor het zoomen en rollen uitgelegd.

### Modi voor het zoomen met de muis

Voor de toegang tot de verschillende modi voor het zoomen selecteert u XY-muiszoom,, X-muiszoom, of Y-muiszoom in het menu Plots. Deze worden hieronder beschreven.

#### XY-muiszoom

In de XY-muiszoommodus kunt u inzoomen op een bepaald rechthoekig gebied in de plot door eenvoudig te klikken en een rechthoek te slepen op de gewenste plaats in de plot. De x- en y-as worden aan de nieuwe schaal aangepast. Deze modus is vaak nuttig om even een interessant gebied in de plot beter te kunnen bekijken zonder de precieze schalen voor de assen te moeten opgeven.

#### X-muiszoom

In de X-muiszoommodus blijft de y-as onveranderd. Inzoomen wordt bereikt door een rechthoekig gebied te klikken en te slepen, echter de onder- en bovengrenzen van de rechthoek blijven gelijk aan de huidige onder- en bovengrenzen van de y-as. Deze modus is vaak nuttig om een bepaald tijdsvak te beschouwen indien de x-as toevallig een tijdvector weergeeft.

U kunt snel naar de X-muiszoommodus overschakelen door het ingedrukt houden van de Ctrl-toets. De muiscursor verandert in overeenstemming met de nieuwe modus. Door de Ctrl-toets weer los te laten keert u weer terug in de vorige muiszoommodus.

#### Y-muiszoom

In de Y-muiszoommodus blijft de x-as onveranderd. Inzoomen wordt bereikt door een rechthoekig gebied te klikken en te slepen, echter de linker- en rechtergrenzen van de rechthoek blijven gelijk aan de huidige linker- en rechtergrenzen van de x-as. Deze modus is vaak nuttig om in te zoomen op gegevens die dicht langs een horizontale lijn liggen.

U kunt snel naar de Y-muiszoommodus overschakelen door het ingedrukt houden van de Shift-toets. De muiscursor verandert in overeenstemming met de nieuwe modus. Door de Shift-toets weer los te laten keert u weer terug in de vorige muiszoommodus.

### Het Zoommenu

U krijgt toegang tot het Zoom-menu door in een plot te rechtsklikken en in het contextmenu het submenu Zoom te selecteren. U ziet dan een lijst van zoomhandelingen en de ermee corresponderende sneltoetsen. Deze handelingen worden hieronder beschreven.

Zoomhandeling | Sneltoets | Beschrijving
Zoom maximum | M | Stelt de schalen in van zowel de x-as als de y-as zodat alle gegevenspunten te zien zijn. Dit is hetzelfde als de instelling Auto schalen in de plotdialoog.
Zoom max zonder uitschieters | S | Stelt de schalen in van zowel de x-as als de y-as zodat de meeste gegevenspunten te zien zijn. Uitschieters, of plotselinge toenames of afnames van de x- of y-waarden worden niet getoond.
Vorige zoom | R | Terugkeren naar de meest recent gebruikte zoominstelling.
Y-zoom rondom gemiddelde | A | Stelt de y-as zo in dat het gemiddelde van de y-waarden verticaal in het midden van de plot komen. Het zoomniveau blijft onveranderd.
X-zoom maximum | Ctrl M | De schaal van de x-as wordt zo ingesteld dat alle x-waarden van de gegevenspunten tussen de maximale en minimale waarden van de x-as vallen. De schaal van de y-as wordt niet veranderd.
X-zoom uit | Shift Rechts | Indien de x-as niet logaritmisch is wordt de lengte ervan ongeveer de helft groter terwijl het midden ongewijzigd blijft. De schaal van de y-as blijft hetzelfde.
X-zoom in | Shift Links | Indien de x-as niet logaritmisch is wordt de lengte ervan ongeveer de helft kleiner terwijl het midden ongewijzigd blijft. De schaal van de y-as blijft hetzelfde.
Log x-as aan/uit | G | Aan/uitzetten van de logaritmische schaal voor de x-as.
Y-zoom maximum | Shift M | De schaal van de y-as wordt zo ingesteld dat alle y-waarden van de gegevenspunten tussen de maximale en minimale waarden van de y-as vallen. De schaal van de x-as wordt niet veranderd.
Y-zoom uit | Shift Up | Indien de y-as niet logaritmisch is wordt de lengte ervan ongeveer de helft groter terwijl het midden ongewijzigd blijft. De schaal van de x-as blijft hetzelfde.
Y-zoom in | Shift Down | Indien de y-as niet logaritmisch is wordt de lengte ervan ongeveer de helft kleiner terwijl het midden ongewijzigd blijft. De schaal van de x-as blijft hetzelfde.
Log y-as aan/uit | L | Aan/uitzetten van de logaritmische schaal voor de y-as.

Veel van de zoom handelingen kunnen het beste samen worden gebruikt met de diverse muiszoommodi.

### Assen aanpassen

Om de assen van een plot snel aan te passen aan die van een andere plot rechtsklikt u in de plot en selecteert u een andere naam in het menu Assen aanpassen.... De schalen van zowel de x- als de y-as in de huidige plot worden dan gewijzigd zodat die overeenkomen met die in de geselecteerde plot. Merk op dat deze koppeling niet blijvend is, door de zoom in een van de plots te wijzigen komen de schalen van de assen in de beide plots niet meer met elkaar overeen. Om de schalen van de assen van twee of meer plots blijvend aan elkaar te koppelen gebruikt u Gekoppelde zoom.

### Het menu Rollen

Functies voor het (door)rollen (scroll) van een plot worden beschikbaar door in een plot te rechtsklikken en het submenu Rollen te selecteren in het contextmenu. De meeste functies voor het rollen en de bijbehorende sneltoetsen zouden duidelijk moeten zijn. Om snel naar een merkteken in de plot te springen selecteert u Volgend merkteken (naar rechts) of Vorig merkteken (naar links). Voor meer informatie over merktekens in een plot zie de sectie Merktekens.

Als er geen logaritmische schalen voor de assen worden gebruikt rolt iedere functie de plot in de aangegeven richting over een tiende van de huidige lengte van de x-as (bij horizontaal rollen) of over een vierde van de huidige lengte van de huidige y-as (bij verticaal rollen).

U kunt ook met het muiswiel (indien beschikbaar) in een plot naar links of rechts rollen.

Als u snel voorwaarts of achterwaarts wilt bewegen langs de x-as selecteert u1 Scherm terug of 1 Scherm vooruit in het menu Interval. Ook de sneltoetsen Ctrl Links en Ctrl Rechts kunnen hiervoor worden gebruikt.

### Gekoppeld zoom

Wanneer twee of meer plots worden beschouwd die met elkaar verband hebben (bijvoorbeeld twee krommen in aparte plots die beide afhankelijk zijn van de zelfde tijdvector) dan kan het soms nuttig zijn om de plots gelijktijdig te zoomen of te rollen. Dit kan met de &kst;-eigenschap van gekoppeld zoomen. Om gekoppeld zoomen te activeren klikt u op het kleine vierkantje in de rechterbovenhoek van de plots die u met elkaar wilt koppelen. De vierkantjes krijgen dan een andere kleur ten teken dat de plots gekoppeld zijn, zoals hieronder te zien is.

Bovenkant Plotdialoog Bovenkant Plotdialoog

Zoomen en rollen in een plot die deel uitmaakt van een groep van gekoppelde plots wordt ook uitgevoerd in alle andere plots van de groep. Om een plot uit de gekoppelde groep te verwijderen klikt u maar weer op het kleine vierkantje in de rechterbovenhoek van die plot. Het vierkantje wordt dan doorzichtig ten teken dat de plot niet gekoppeld is.

Om snel alle plots te koppelen of los te koppelen (samen met de plots in andere vensters) selecteert u Gekoppeld zoom in het menu Plots, of het hiermee overeenkomende pictogram in de werkbalk.

### Werken met veranderlijke gegevens

&kst; heeft speciale functies voor zoomen en rollen die het gemakkelijk maken om met veranderlijke gegevens te werken, of gegevens die worden vernieuwd terwijl &kst; loopt. Deze eigenschappen kunnen worden gebruikt in samenwerking met de gewone functies voor zoomen en rollen.

#### Plots automatisch vernieuwen

Om een plot automatisch te laten vernieuwen wanneer er gegevens worden toegevoegd aan een gegevensbestand kiest u Lezen vanaf einde in het menu Interval. De plot zal automatisch periodiek naar rechts rollen voor het tonen van nieuwe gegevenspunten. De periode waarop dit gebeurt kan worden gewijzigd met Kst instellen... in het menu Instellingen. Geef deze periode op in het veld Periode vernieuwen plot.

#### Pauseren vernieuwen van plots

Om het automatisch vernieuwen van plots te pauseren selecteert u Pauze in het menu Interval. Het zoomen en rollen in een plot blijft mogelijk tijdens het pauseren van het vernieuwen. U kunt het automatisch vernieuwen weer hervatten met Lezen vanaf einde in het menu Interval.

#### Wijzigen bemonsteringsgebieden

U kunt snel de instellingen van het bemonsteringsgebied behorende bij een vector wijzigen door Wijzigen bemonsteringsgebieden te selecteren in het menu Interval. Selecteer een of meer vectoren, doe de gewenste instellingen voor de vectoren en klik op Toepassen om die op te slaan. Deze instellingen zijn een deelverzameling van die die u kunt vinden in de dialoog Vectoren bewerken.

## Manipuleren van de plotindeling

Plots worden in &kst; gerangschikt in lagen. Elke plot bevindt zich op een laag, en elke laag bevat een plot. Op deze manier kunnen plots elkaar overlappen, waarbij de plots in hogere lagen meer zichtbaar zijn dan die in onderliggende lagen. Om de indeling van plots in &kst; te wijzigen moet de indelingsmodus worden geactiveerd. De indelingsmodus kan aan en uit worden gezet door Indelingsmodus in het menu Plots te selecteren.

### Het contextmenu in de indelingsmodus

Als de indelingsmodus geactiveerd is geeft rechtsklikken in een plot een gewijzigd contextmenu. De keuzemogelijkheden in dit menu worden hieronder opgesomd.

Wissen

- Wist de plot

Een laag hoger

- .De plot wordt een laag verhoogd

Een laag lager

- De plot wordt een laag verlaagd.

Plot naar bovenste laag

- De plot wordt naar de bovenste laag verhoogd, waardoor die zeker zichtbaar zal zijn.

Plot naar onderste laag

- De plot wordt naar de onderste laag verlaagd.

Hernoemen...

- Na het selecteren hiervan komt er een dialoogvenster waarin de unieke naam van de plot kan worden veranderd.

Verplaatsen naar

- Na het selecteren van een vensternaam in dit submenu wordt de plot verplaatst naar het venster met die naam.

Basisindeling

- De plots in het huidige venster worden gerangschikt in een tegelpatroon waarin de plots elkaar niet overlappen. Dit geldt voor alle plots in het huidige venster.

### Het verplaatsen en van grootte veranderen van plots

Het verplaatsen en van grootte veranderen van plots in de indelingsmodus is gelijk aan het verplaatsen en van grootte veranderen van gewone vensters. Om een plot te verplaatsen klikt u eenvoudig ergens in de gewenste plot en sleept u de plot. Een buitenrand van de plot wordt zichtbaar om aan te geven waar de plot terecht zal komen. U kunt plots overal in het huidige venster plaatsen. Om de grootte van een plot te veranderen beweegt u de muiscursor naar een buitenrand of hoekpunt van de plot. De muiscursor verandert ten teken dat de grootte van de plot kan worden gewijzigd. Klik en sleep de buitenrand van de plot tot de plot de gewenste vorm en grootte heeft.

### Selecteren van meerdere plots en groeperen van plots

In de indelingsmodus kunnen twee of meer plots gelijktijdig worden geselecteerd. Om de plots te selecteren houdt u de Shift-toets ingedrukt waarbij u of na elkaar klikt op elke plot die u wilt selecteren, of een rechthoek sleept om een groep van plots. De geselecteerde plots worden gekenmerkt door een grijze rand om elke plot:

Meerdere geselecteerde plots Meerdere geselecteerde plots

Meerdere (als een groep) geselecteerde plots kunnen tegelijkertijd worden verplaatst door een ervan te slepen (merk op dat het veranderen van de grootte van een plot uit de groep de selectie ongedaan maakt). Bovendien heeft het contextmenu in de indelingsmodus drie extra onderdelen als meerdere plots in een keer worden geselecteerd. Deze onderdelen worden hieronder besproken:

Gelijk maken

- De grootte in de gekozen richting(en) van alle plots wordt gelijk gemaakt aan die van de plot in welke het contextmenu is opgeroepen. Bijvoorbeeld, na rechtsklikken in een plot in de groep en Breedte selecteren in het menu Gelijk maken wordt de breedte in elke plot gelijk gemaakt aan die van de eerste plot. Wordt Grootte geselecteerd dan worden zowel de hoogte als de breedte van elke plot in de selectie aan elkaar gelijk gemaakt.

Uitlijnen

- Lijnt alle plots in de selectie uit ten opzichte van de plot direct onder het contextmenu. Selecteer Links, Rechts, Boven, of Onder.

Stapelen (submenu)

- In het submenu Stapelen zijn twee functies aanwezig. Met Horizontaal stapelen wordt de gehele breedte van de te plotten groep gelijkmatig verdeeld over de aparte plotbreedtes, terwijl met Verticaal stapelen de gehele hoogte van de plotgroep gelijkmatig wordt verdeeld over de aparte plothoogtes. Het stapelen van plots resulteert gewoonlijk in een trapsgewijs of ruitjespatroon. Om de plot in een schema uit te lijnen gebruikt u de functie Basisindeling in het contextmenu van de indelingsmodus.

Objecten groeperen

- Verzamelt alle geselecteerde plots in een groep. Een groep van plots wordt aangegeven door een blauwe rand rondom de hele groep. De indeling van de plots binnen een groep kan niet worden gewijzigd, maar een groep van plots kan als geheel op dezelfde manier als een enkele plot van grootte worden veranderd of verplaatst. Groepen van plots blijven zelfs na het verlaten van de indelingsmodus een groep vormen, zodat de functies Maximaliseren en Wissen in het plotcontextmenu voor een hele groep kunnen worden gebruikt.

  Om het groeperen van plots ongedaan te maken kunt u eenvoudig op de groep rechtsklikken en Groep opheffen selecteren.

## Werken met vensters

&kst; kent een flexibele vensterindeling die gebruik maakt van Kmdi. Het organiseren van plots in verschillende vensters maakt het efficiënt bekijken en manipuleren van plots mogelijk.

### MDI-modi

Er zijn vier verschillende MDI- (Multi-Document Interface) modi beschikbaar. Om een modus te selecteren kiest u een van de menu-onderdelen in het submenu MDI-modus... van het menu Venster. De gekozen MDI-modus heeft onmiddellijk effect. In de onderstaande secties vindt u meer informatie over elke modus.

#### Topniveau-modus

De topniveau-modus is de modus die gewoonlijk in andere &kde;-toepassingen wordt gebruikt. In deze modus is het oudervenster (het venster dat alle hoofdmenu's, werkbalken en statusbalken bevat) een ander venster dan de plotvensters. De plotvensters, hoewel nog functioneel aan het hoofdvenster gekoppeld, verschijnen als afzonderlijke vensters op het bureaublad.

Om in de topniveau-modus snel tussen de plotvensters te schakelen kunt u op de knoppen in het oudervenster klikken, zoals hieronder te zien is.

Schakelen tussen vensters in topniveau-modus Schakelen tussen vensters in topniveau-modus

#### Kindframe-modus

In de kindframe-modus verschijnen alle plotvensters in het hoofdvenster van &kst; en zij kunnen elk afzonderlijk van grootte worden veranderd. Elk plotvenster heeft knoppen voor minimaliseren, maximalisren, afsluiten en het vastzetten. In het hoofdvenster van &kst; zijn ook functies aanwezig voor het rangschikken van de plotvensters. Hier volgt een opsomming van de functionaliteit van de knoppen in de rechterbovenhoek van elk plotvenster:

- Maakt het vastzetten van het plotvenster ongedaan. Hierdoor maakt het plotvenster geen deel meer uit van het hoofdvenster in &kst; maar ligt het direct op het bureaublad.

  U kunt een venster ook losmaken of vastzetten door de naam ervan te selecteren in het submenu Vastzetten/Losmaken in het menu Venster. Dit is ook de enige manier waarop een losgemaakt venster vastgezet kan worden.

- Minimaliseert het plotvenster. Omdat het plotvenster deel uitmaakt van het hoofdvenster van &kst; zal het klikken op deze knop het plotvenster minimaliseren tot een titelbalk in het &kst;-venster.

- Maximaliseert het plotvenster. Het plotvenster zal het hele &kst;-venster in beslag nemen.

- Sluit het plotvenster.

Om in de kindframe-modus snel tussen de plotvensters te schakelen kunt u op de knoppen in het oudervenster klikken, zoals hieronder te zien is.

Schakelen tussen vensters in topniveau-modus Schakelen tussen vensters in topniveau-modus

Om gemakkelijk de plotvensters te organiseren binnen het hoofdvenster van &kst; kunt u een van de tegelfuncties kiezen in het submenu Tegelen... in het menu Venster. Deze functies worden hieronder beschreven.

Trapsgewijs

- De vensters worden trapsgewijs gerangschikt vanuit de linkerbovenhoek, waarbij de oorspronkelijke groottes van de vensters gehandhaafd blijven.

Trapsgewijs

- De vensters worden trapsgewijs gerangschikt vanuit de linkerbovenhoek, maar elk venster wordt zodanig van grootte veranderd dat de rechteronderhoek van elk venster samenvalt met de rechteronderhoek van het hoofdvenster van &kst;.

Verticaal maximaliseren

- Elk venster wordt tot de maximale hoogte vergroot. De breedte van de vensters wordt niet veranderd.

Horizontaal maximaliseren

- Elk venster wordt tot de maximale breedte vergroot. De hoogte van de vensters wordt niet veranderd.

Tegelen zonder overlap

- De vensters worden gerangschikt in een tegelpatroon waarin de vensters elkaar niet overlappen en elk venster zoveel mogelijk vierkant is.

Tegelen met overlap

- Rangschikt de vensters in drie of vier stapels, afhankelijk van het aantal vensters en de grootte van het hoofdvenster van &kst;.

Verticaal tegelen

- Rangschikt de vensters in een tegelpatroon waarbij elk venster de maximale hoogte heeft en waarin vensters elkaar niet overlappen.

#### Tabbladmodus

In de tabbladmodus wordt elk plotvenster gerangschikt op een apart tabblad in het hoofdvenster van &kst;. In deze modus kunnen de plotvensters niet onafhankelijk van grootte worden veranderd of verplaatst—die die passen zich aan aan de grootte en de vorm van het hoofdvenster van &kst;.

Om in de tabbladmodus te schakelen tussen plotvensters kunt u op het bij elk venster behorende tabblad klikken zoals hieronder te zien is.

Schakelen tussen vensters in tabbladmodus Schakelen tussen vensters in tabbladmodus

#### IDEAl-modus

De IDEAI-modus schijnt gelijk te zijn aan de tabbladmodus.

### Maken en wissen van vensters

Nieuwe vensters in &kst; kunnen op een aantal manieren worden gemaakt. Om een nieuw leeg venster te maken selecteert u Nieuw venster in het menu Bestand. U wordt gevraagd een unieke naam op te geven voor het nieuwe venster. U kunt ook een nieuw venster maken als u een nieuw plotbaar gegevensobject maakt. Zie Plaatsing voor meer bijzonderheden.

Om een bestaand venster te wissen selecteert u eenvoudig Sluiten in het menu Venster. Als u alle huidige vensters in &kst; wilt sluiten dan selecteert u Alle sluiten in het menu Venster. Standaard vraagt &kst; om een bevestiging voordat een venster wordt gesloten. Dit kan worden gewijzigd door Kst instellen... te selecteren in het menu Instellingen en te klikken op Bevestiging vragen voor sluiten vensters.

Wanneer een venster wordt gewist worden alle plots in dat venster ook gewist. Echter, gegevensobjecten zoals krommen worden niet gewist.

### Het verplaatsen van plots naar andere vensters

Om een plot naar een ander venster te verplaatsen kunt u de functie Verplaatsen naar gebruiken in het contextmenu in de indelingsmodus.